Dì vừa bước vào nhà đã cúi xuống dang tay. Con lùi lại rồi nắm chặt ống quần của ba. Dì lâu rồi mới gặp cháu, còn ba cũng muốn con biết chào người lớn. Ngay lúc ấy, Cô gợi ý ba chào dì trước và để con đứng yên bên cạnh. Ba có thể giữ sự niềm nở với dì trong lúc giúp con có thêm khoảng cách.
Ba mẹ chào trước
Có trẻ cần một lát để nhìn và nghe trước khi tham gia, nhất là khi nhiều người cùng đến gần. Hãy nhìn con đang làm gì. Con ló ra xem, níu tay ba mẹ hay lùi thêm khi có người tiến tới? Trong Montessori, quan sát bắt đầu từ những gì người lớn thực sự thấy, rồi mới quyết định cần giúp ở đâu. Một lần con nấp sau lưng ba mẹ chỉ cho biết con muốn đứng ở đâu lúc ấy. AMI về quan sát trẻ, ZERO TO THREE về lúc trẻ gặp người mới.
Ba mẹ có thể chào bằng cách vẫn dùng trong nhà. “Chào chị, chị vào ngồi chơi.” Khi con nhìn ra, ba mẹ có thể vẫy tay và nói nhỏ “Con muốn vẫy tay chào dì không?” Nếu con vẫn đứng sát, cứ mời dì vào nhà và tiếp tục câu chuyện. Con đã có dịp nghe một lời chào và thấy cách người lớn đón nhau. Lần sau, khi gặp một người quen ở chỗ ít đông hơn, ba mẹ lại làm mẫu như vậy.
Để lời mời ôm là một lời mời
Nếu người thân hỏi “Dì ôm con một cái nhé?” mà con quay mặt, lùi lại hoặc nói “không”, người lớn có thể dừng ở đó. Với trẻ chưa nói được rõ, ba mẹ có thể nói giúp. “Con muốn đứng với ba. Mình chào nhau ở đây nhé.” Nếu dì vẫn đưa tay bế, ba có thể bước lên ngang con và nói “Dì để con đứng đây nhé.” ZERO TO THREE gợi ý để trẻ chọn cách chào và tôn trọng lựa chọn ấy, kể cả khi trẻ chưa muốn ôm người thân. ZERO TO THREE về cách chào trẻ có thể chọn.
Có hôm chính con chạy tới ôm bà. Hôm khác, khi bà chìa tay, con lại muốn đứng cạnh mẹ. Cả hai lần, người lớn có thể đón nhận điều con đang chọn. Nếu con muốn ôm rồi sớm buông tay, mình cũng để con buông. Khi đến lượt con muốn ôm người khác, ba mẹ có thể giúp con hỏi và đợi người kia đáp. Con nhìn thấy cùng một cách cư xử từ hai phía.
Với những việc chăm sóc cần thiết như thay tã, ba mẹ vẫn có phần việc phải làm. Mình có thể báo trước, để con tham gia ở chỗ con làm được và dừng một lát nếu tình huống cho phép. Một cái ôm để chào là lời mời mà con có thể từ chối.
Nói với người thân lúc dễ nghe nhau
Có khi ông bà hoặc cô dì đưa tay bế vì đã mong gặp cháu cả tuần. Nếu chuyện này hay làm cả nhà khó xử, ba mẹ có thể nói riêng trước buổi gặp. Chẳng hạn, “Mẹ vẫy tay chào cháu trước giúp con nhé. Cứ để cháu tự đến gần khi muốn. Lát nữa mẹ có thể rủ cháu xem sách cùng mẹ.” Một lời đề nghị cụ thể thường dễ làm theo hơn là bàn về cả cách dạy con ngay trước cửa.
Nếu không kịp nói trước, ba mẹ có thể chào và mời người thân vào ngồi rồi để con ở bên mình. Một lúc sau, dì có thể mở cuốn sách trên bàn và mời con xem. Con có thể đến chỉ một hình, xem từ chỗ đang đứng hoặc quay lại chơi. Buổi gặp vẫn có thể tiếp tục mà cả nhà không phải chờ con ôm hay nói thành lời.
Nếu con thường xuyên rất sợ trong nhiều cuộc gặp, kể cả ở nơi quen, và điều đó làm con khó chơi hoặc khó tham gia sinh hoạt hằng ngày, ba mẹ có thể trao đổi với bác sĩ nhi khoa hoặc chuyên gia phát triển trẻ nhỏ. Hãy kể con phản ứng khi ai tiến lại gần, lúc nào con thấy dễ chịu hơn và chuyện này xảy ra ở những đâu. NHS về khi nào cần tìm hỗ trợ.
Đọc thêm
- Khi ba mẹ và ông bà không cùng cách chăm: thống nhất điều gì trước? — cách trao đổi riêng với người thân và thống nhất một việc cụ thể.
- Khi con nói “không”, việc gì vẫn cần làm? — phân biệt lời mời có thể từ chối và việc người lớn cần làm.
Trao đổi về giáo dục Montessori với Cô qua Zalo. Tin nhắn đầu tiên chưa cần tên, ảnh hoặc thông tin sức khỏe riêng của trẻ.