THCô Thu HoàngMontessori 0–3Gửi câu hỏi
Menu

Cảm xúc và hành vi · 12–36 tháng

Ăn vạ ở tuổi 1–3: quan sát điều gì trước khi phản ứng?

Giữ an toàn khi con khóc lớn và nhìn lại việc vừa xảy ra để chuẩn bị cho lần sau.

Đến giờ về mà con vẫn muốn chơi thêm. Khi ba mẹ cất món đồ con đang cầm, con khóc lớn, nằm xuống sàn hoặc ném đồ. Lúc ấy, nhất là khi cả nhà đã mệt, việc cần làm trước là giúp mọi người an toàn.

Cô dùng từ “ăn vạ” theo cách gọi quen thuộc của nhiều gia đình. Ở tuổi 1–3, trẻ có thể rất muốn tự quyết trong khi khả năng chờ, nói ra điều mình muốn và bình tĩnh lại còn đang phát triển. Một lần con khóc lớn cho ba mẹ biết con đang gặp khó trong tình huống ấy. Muốn hiểu thêm, hãy nhìn lại việc vừa xảy ra.

Giữ an toàn khi trẻ đang khóc lớn

Nếu con sắp làm đau mình, làm đau người khác hoặc làm hỏng đồ, hãy ngăn lại ngay. Dời đồ nguy hiểm, giúp con ra khỏi chỗ dễ va đập và gọi thêm người lớn nếu cần. Khi mọi người đã an toàn, ba mẹ có thể ở gần, hạ giọng và tạm gác những yêu cầu có thể chờ.

Nếu đã đến giờ rời sân chơi, ba mẹ có thể nói ngắn. “Con còn muốn chơi. Mình phải về rồi, mẹ sẽ giúp con.” Giữ quyết định cần thiết và chờ con dịu hơn rồi mới nói về lần sau. Lúc con còn khóc lớn, lời giải thích dài hoặc yêu cầu xin lỗi có thể chờ.

Nhìn lại lúc cơn khóc bắt đầu

Xem trước những điều dễ bỏ qua vào cuối ngày. Con có đang đói, khát, mệt, đau hay khó chịu không? Việc con thích vừa bị dừng đột ngột, hay con đang muốn tự làm một phần? Nếu những lần khóc thường rơi vào khoảng giữa giờ đón và giờ ăn, ba mẹ có thể thử bớt một việc trên đường về hoặc chuẩn bị bữa phụ khi phù hợp.

Nếu khó nhất là lúc cất đồ chơi, hãy thử báo trước và cho con lựa chọn trong giới hạn ba mẹ giữ được. “Mình sắp về. Con muốn cất xe vào giỏ hay cầm xe đi cùng mẹ?” Khi nhiều người cùng chăm, có thể thống nhất trước việc nào cần ngăn ngay và mỗi người sẽ giúp con thế nào.

Khi con đã dịu lại

Con có thể muốn ngồi cạnh, uống nước hoặc được ôm. Lúc cả hai đã bình tĩnh, ba mẹ có thể cùng con cất đồ hoặc nói một câu về lần sau. Nếu chuyện hay lặp lại, hãy nhớ việc xảy ra ngay trước đó và điều đã giúp con dịu lại. Ghi nhận vài lần có thể giúp ba mẹ tìm được tình huống cần chuẩn bị trước.

Khi gia đình cần thêm hỗ trợ

Nếu con thường xuyên gây hại cho mình hoặc người khác, có thay đổi khiến ba mẹ lo về sức khỏe, giao tiếp hay phát triển, hoặc người chăm thấy khó giữ an toàn, hãy trao đổi với bác sĩ hay chuyên gia phù hợp.

Đọc thêm

Nguồn tham khảo

  • Association Montessori Internationale, Testing Limits — về giới hạn rõ ràng, nhất quán và ưu tiên không làm hại bản thân, người khác hoặc môi trường.
  • Association Montessori Internationale, Montessori 0–3 — về môi trường 0–3, quan sát trẻ và phát triển vận động, ngôn ngữ, độc lập trong bối cảnh xã hội.
  • American Academy of Pediatrics / HealthyChildren.org, Top Tips for Surviving Tantrums — về những cơn bùng nổ thường gặp ở giai đoạn 1–3 tuổi, ưu tiên an toàn và khi nào nên trao đổi với bác sĩ.
  • Centers for Disease Control and Prevention, Tips for Relying on Routines and Rules — về tính nhất quán, khả năng dự đoán và việc truyền đạt thay đổi khi trẻ đang bình tĩnh.

Trao đổi về giáo dục Montessori với Cô qua Zalo. Tin nhắn đầu tiên chưa cần tên, ảnh hoặc thông tin sức khỏe riêng của trẻ.