Ba đã cầm chìa khóa, con lại quay vào lấy chiếc xe đồ chơi dưới gầm bàn. Ba gọi một lần, rồi lần nữa. Đến khi nghe mình quát “Ra đây ngay!”, ba mới nhận ra giọng mình lớn và con đã đứng sững. Cả nhà vẫn phải đi, nhưng ba cũng muốn quay lại với con và nói về điều vừa xảy ra.
Trong lúc vội như thế, Cô gợi ý ba mẹ để ý việc mình có thể làm ngay. Có khi chỉ cần ngừng giục thêm, đặt chìa khóa xuống và hạ giọng. Nếu con đang đứng ở chỗ dễ gặp nguy hiểm, người lớn đưa con về chỗ an toàn trước. Khi còn thấy mình sắp quát tiếp, hãy nhờ người lớn khác trông con một lát nếu có thể. Nếu chỉ có một mình, ba mẹ có thể ngừng nói, thở chậm vài nhịp và vẫn để mắt tới con.
Nói lại bằng một câu ngắn
Khi đã nói được bằng giọng bình thường, ba có thể đến gần con và nói “Hồi nãy ba quát con. Ba xin lỗi.” Câu đó gọi đúng việc ba vừa làm. Chuyện sắp muộn giờ có thể giải thích vì sao ba sốt ruột, nhưng nếu nói thêm “tại con không chịu ra”, lời xin lỗi dễ thành một lời trách nữa. Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ gợi ý người lớn đợi mình bình tĩnh, xin lỗi trẻ và nói cụ thể mình sẽ làm khác đi thế nào. Hướng dẫn của Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ.
Nếu lúc nóng giận ba mẹ đã gọi con là “hư”, hãy xin lỗi vì đã nói về con như vậy. Sau đó, mình có thể trở lại đúng việc cần làm, như mang giày hay cất đồ.
Nếu con còn quay mặt hoặc lùi ra, ba có thể ngồi gần một chút và để con tự đến khi muốn. Có hôm con khóc tiếp, có hôm con quay sang cầm chiếc xe. Ba mẹ cứ để con đáp theo cách của con. Lời xin lỗi vẫn có thể dừng ở đó, dù con chưa muốn ôm hoặc chưa nói gì.
Khi cả nhà cần ra cửa ngay, ba có thể nói tiếp “Đến giờ đi rồi. Ba giúp con mang giày.” Việc cần làm vẫn được nói rõ và người lớn giúp con làm phần còn lại. Tương tự, nếu lúc nãy ba mẹ lớn tiếng vì con đưa tay về phía một vật nóng, hãy giữ con cách xa vật đó. Khi con đã an toàn, mình có thể xin lỗi về tiếng quát và nhắc lại điều cần giữ bằng lời ngắn. Hiệp hội Montessori Quốc tế về giới hạn rõ ràng với trẻ nhỏ.
Nếu buổi sáng qua nhanh đến mức ba chỉ kịp giúp con ra cửa, ba vẫn có thể quay lại chuyện đó lúc đón con hoặc khi hai ba con ngồi bên nhau. “Lúc mình mang giày sáng nay, ba đã quát con. Ba xin lỗi.” Chọn lúc hai ba con đang ở cạnh nhau và ba có thể nói chậm.
Sáng mai, ba mẹ sẽ đổi điều gì?
Khi đã qua giờ vội, ba mẹ thử nhớ lại đoạn mình bắt đầu nói nhanh hoặc lớn tiếng. Có thể lúc đó ba vừa tìm chìa khóa vừa gọi con từ ngoài cửa. Sáng hôm sau, ba thử đến bên con trước khi cầm túi ra ngoài, nói một lần rằng đã đến lúc đi, rồi ở đó để giúp con chuyển sang việc tiếp theo. Nếu có người cùng chăm, hai người có thể chia rõ ai lo túi đồ, ai giúp con ra cửa. Khi đã nghĩ được một cách mình có thể làm, ba có thể nói với con “Lần sau, ba sẽ đến gần con để nói.”
Có lúc ba mẹ đã đổi cách chuẩn bị mà vẫn hay mất bình tĩnh. Nếu việc quát mắng lặp lại hoặc ba mẹ thấy ngày càng khó dừng, hãy trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý để tìm cách hỗ trợ phù hợp. Khi lo mình có thể làm đau con, ưu tiên giữ con ở chỗ an toàn, nhờ một người lớn đáng tin cậy tiếp quản nếu có thể và tìm trợ giúp ngay. Hướng dẫn dành cho người chăm của Raising Children Network.
Đọc thêm
Trao đổi về giáo dục Montessori với Cô qua Zalo. Tin nhắn đầu tiên chưa cần tên, ảnh hoặc thông tin sức khỏe riêng của trẻ.